Logo en bedrijfsnaam van Perita

Zoeken gebruiksvriendelijker maken

Niet twijfelen, gewoon doen

  • Ook al wordt een zoekfunctie (meestal) niet veel gebruikt, een goede variant heeft veel waarde
  • Je kan er ook mogelijke navigatieproblemen met detecteren, het jargon van de gebruiker leren en hem voorzien met inhoud die er vandaag nog niet is
  • Meestal niet nodig bij kleinere websites

Doorgaans gebruikt slechts 2% tot 10% van je bezoekers de zoekfunctie van je website.

Veelal gebruiken mensen de zoekfunctie wanneer ze bepaalde informatie niet via je normale navigatie kunnen terugvinden. Het heeft dus ook een bepaalde alarmfunctie.

Wat is een zoekfunctie?

Het is een stukje functionaliteit waarbij een gebruiker een woord of een aantal woorden kan invoeren, waarna de website gaat zoeken naar pagina’s waar het eerder ingevoerde mee overeenkomt. De gebruiker kan daarna uit een lijstje kiezen welke pagina hem het meest relevant lijkt.

Wie gebruikt een zoekfunctie?

Iedereen, maar hoogopgeleiden en senioren gebruiken deze significant meer.

De eerste zijn doorgaans verbaal krachtiger en weten hierdoor beter hoe ze resultaat uit een zoekfunctie kunnen puren. Ze weten dit en vertrouwen hierop.

Senioren ondervinden dan weer gemakkelijker problemen met de navigatie.

Het wil niet zeggen dat ouderen beter weten hoe ze een zoekfunctie moeten gebruiken. Leeftijd speelt hier eigenlijk minder een rol, het opleidingsniveau is meer bepalend.

De zoekfunctie heeft een alarmfunctie

Op de meeste websites zal slechts 2% tot 10% van je bezoekers de zoekfunctie gebruiken. Natuurlijk zijn er websites die hier van mogen afwijken, denk maar aan vacaturebanken, websites met zoekertjes waar mensen hun prullen verkopen of websites welke vastgoed aanbieden bijvoorbeeld.

Meestal gebruiken mensen niet onmiddellijk deze zoekfunctie, ze trachten eerder te vinden wat ze zoeken via je normale navigatie. Wanneer dit niet snel genoeg lukt, dan willen ze weleens de zoekfunctie een kans geven.

Je zoekfunctie kan dus fungeren als een alarm. Als veel mensen ze gebruiken dan is er doorgaans een probleem:

  • De navigatie is misschien niet helder
  • De informatie is misschien te diep weggestoken op je website
  • De website is misschien qua design en usability niet op maat van je doelgroep.

Bovenstaande is geen universele waarheid. Je doelgroep of de aard van de website kunnen een plausibele verklaring zijn waarom je bezoekers de zoekfunctie toch veelvuldig en snel gebruiken.

Doch loont het zeker de moeite om te analyseren op welke pagina mensen de zoekfunctie beginnen te gebruiken.

Voordelen van een zoekfunctie

  • Het is een vangnet. Als ze niet vinden wat ze zochten dan is het een hulpmiddel om ze toch op de website te houden
  • Het kan, zoals eerder beschreven, o.a. navigatieproblemen aan het licht brengen
  • Je kan het gebruiken als feedback. Als veel mensen regelmatig bepaalde zoekwoorden gebruiken en je hebt geen gecorreleerde informatie beschikbaar, dan kan het de moeite lonen om te geven wat ze vragen
  • Mensen gebruiken soms een ander jargon dan de eigenaar van de website. Jij moet je aanpassen aan je publiek, niet omgekeerd. Het kan best dat jij een bepaald woord mooier of beter vindt, maar als je bezoekers meer het synoniem gebruiken dan is jouw persoonlijke opinie niet belangrijk
  • Ook al is je navigatiestructuur en informatiearchitectuur goed, bepaalde type bezoekers vinden wat ze zoeken sneller met een zoekfunctie. Ondersteun ze hier bij
  • Het kan je leren of de website aansluit bij de verwachtingen die de gebruikers erover hebben

Een zoekfunctie is niet altijd nodig

Ondanks de duidelijke voordelen is een zoekfunctie niet altijd iets wat je moet-moet hebben. Wanneer je een kleine website hebt, welke bestaat uit enkele pagina’s, dan kan je het beter laten.

Ook de standaard zoekfunctie gebruiken, die je doorgaans gratis krijgt bij je Content Management Systeem (CMS) of blog backend, is meestal geen goed idee. Beter geen, dan een slechte zoekfunctie aanbieden.

Een goede en krachtige zoekfunctie laten bouwen is niet altijd evident en kosten/baten niet altijd even verantwoord. Kleinere organisaties met een goed indexbare website kunnen wel terugvallen op dingen zoals Google Aangepast Zoeken.

Ook hier zal je misschien compromissen moeten aanvaarden, maar het werkt doorgaans toch een stuk beter dan de ingebakken standaard zoekfunctionaliteit die je in menig CMS systeem kan terugvinden.

Tips voor een betere zoekfunctie

Plaats de zoekfunctie bovenaan rechts of in het midden

Meestal zullen gebruikers daar eerst kijken wanneer ze een zoekfunctie nodig hebben. Door in te spelen op hun verwachtingspatroon verlaag je de leercurve maar verhoog je ook het gebruik.

Een zoekfunctie verstoppen in de footer is geen goed idee. Je hebt immers veel kans dat gebruikers daar niet eens gaan kijken of er gewoon blind voor zijn, waardoor ze de website eerder zullen verlaten.

Anderen integreren dan weer de zoekfunctie in een horizontaal navigatiemenu bovenaan, met als resultaat dat mensen er gemakkelijk overheen kijken.

Wanneer het 'zoeken' een belangrijke top-taak is, dan mag je gerust de zoekfunctie centraal bovenaan zetten. Bijvoorbeeld bij een vacaturebank, een zoekertjes- of een vastgoedwebsite.

Zoekfunctie moet consistent toegankelijk zijn vanaf elke pagina

De zoekfunctie moet vanaf elke pagina van je website toegankelijk zijn en dit steeds op dezelfde manier. Het verlaagt de leercurve en brengt mensen minder in de war.

Verplaats of verwijder de zoekfunctie niet

Sommige websites hebben op de homepagina de zoekfunctie netjes rechts bovenaan gezet. Wanneer je je dieper op de website gaat gluren dan durft men de zoekfunctie wel eens verplaatsen of zelfs laten verdwijnen. Dit is uiteraard geen goed idee.

Gebruik geen dubbele zoekfunctie

Sommige websites plaatsen de zoekfunctie op meerdere plekken op het scherm. Mensen vinden dit doorgaans vrij verwarrend. Eén zoekfunctie consistent op dezelfde plek aanbieden is beter.

Wees niet te creatief: tekstveld + knop volstaan

Hou het simpel, gebruik gewoon een ordinair tekstveld en een knop met als opschrift ‘Zoek’ of ‘Zoeken’.

Wat doe je beter niet?

  • Geen knop gebruiken. Mensen moeten dan drukken op de Enter-toets om het zoeken te laten starten. Maar niet iedereen weet dat het zo werkt
  • Een ander label gebruiken zoals ‘Go’ of ‘Start’. Het verhoogt de leercurve, ‘Zoek’ of ‘Zoeken’ geeft immers meer context
  • Klikbare pictogrammen gebruiken zoals een vergrootglas of een pijltje. Soms misschien wel mooi, maar lang niet altijd even duidelijk voor iedereen.

Gebruik geen link naar je zoekfunctie

Ooit had usability goeroe Jakob Nielsen een linkje naar de zoekfunctie op zijn weblog. Later heeft hij dit veranderd en een tekstveld + knop gebruikt. De nieuwe versie werd naar eigen zeggen 91% meer gebruikt.

Drukken op de Enter-toets zou ook het zoeken moeten starten

Ervaren gebruikers verwachten dit, het is een kleine moeite, speel hier op in.

Maak het tekstveld lang genoeg

Gebruikers moeten gemakkelijk 2 woorden kunnen invoeren welke permanent zichtbaar zijn. Op deze manier kunnen ze eventuele foutjes snel zelf rechtzetten en worden ze niet verplicht om korte zoekwoorden te gebruiken. Zorg dat ze 20 tot 30 zichtbare karakters kunnen invoeren, maar ze moeten wel de mogelijkheid hebben om een onbeperkt aantal karakters te kunnen invoeren.

Maak de zoek-knop groot genoeg

Niet iedereen gebruikt een muis en niet iedereen is er even handig mee. Wanneer deze knop te klein is, dan moet deze mensen de cursor te precies positioneren.

Zorg dat de zoek knop op een standaard knop lijkt

Wederom niet te frivool doen, als al je knoppen grijs zijn, maak deze knop dan ook grijs. Consistent zijn loont de moeite: het verlaagt de leercurve van je website.

Gebruik geen label boven of naast de zoekfunctie of ook niet in het tekstveld

Gewoon een tekstveld met een ‘Zoek’ knop gebruiken geeft immers voldoende context mee en is duidelijk genoeg. Een extra label boven de zoekfunctie of opschrift in het tekstveld plaatsen is onnodig.

Door overbodige informatie te schrappen zal je de algemene bruikbaarheid doorgaans juist verbeteren.

De invoer mag niet hoofdlettergevoelig zijn

Of de gebruiker nu 'usability' of 'USABILITY' invoert als zoekopdracht, het resultaat moet hetzelfde zijn. In zijn mentaal beeld hebben beide vormen dezelfde betekenis. Mensen zijn geen computers.

Vang verkeerd gespelde zoekopdrachten netjes op

Mensen kunnen en zullen spelfouten maken. Wees vergevingsgezind en vang dit netjes op. Geef gebruikers hints dat ze wellicht ‘usability’ bedoelde wanneer ze ‘uzability’ hadden ingevoerd.

Ook als er niets gevonden werd, moet je dit goed communiceren

Help de gebruiker door hem te suggereren alternatieve zoekopdrachten te gebruiken, de spelling na te kijken of meer algemene zoektermen te gebruiken.

Laat de zoekfunctie door heel de website zoeken en niet door een klein gedeelte

Gebruikers verwachten dit, voldoe hier aan.

Gebruik tussen de 10 en 20 zoekresultaten per pagina

Wanneer een bezoeker de zoekfunctie heeft geactiveerd dan wil deze natuurlijk een zoek resultaat zien.

Laat tussen de 10 en 20 zoekresultaten zien per pagina. Minder mag als je daadwerkelijk minder zoekresultaten hebt.

Wanneer je veel zoekresultaten hebt, verspreid deze dan over verschillende pagina’s, maar zorg ervoor dat de gebruiker eenvoudig tussen de pagina’s kan navigeren.

Beperk je tot de essentie op de resultatenpagina

Herhaal het zoekwoord en hoeveel keer dit gevonden is. Plaats daar net onder de feitelijke zoekresultaten d.m.v. een klikbare titel en een korte omschrijving van de pagina.

Vervolledig met een eventueel linkje naar een sitemap. De gebruiker kan immers, om welke reden dan ook (en luiheid zit er bij), niet altijd alles vinden via je zoekfunctie. Help hem.

Voorzie in bruikbare resultaten

Klinkt logisch, maar toch falen veel zoekfunctie op dit vlak.

Mensen willen de resultaten gebruiken om een oplossing te vinden voor hun probleem. Wanneer de zoekresultaten te veel irrelevante pagina’s laten zien dan geraken mensen in de war, stijgt de frustratie en verhoog je de kans dat ze de website verlaten.

Vermijd geavanceerd zoeken

Op sommige websites is dit wel nodig, op de meeste echter niet. Hou het simpel, een geavanceerde zoekfunctie is doorgaans te complex voor een gemiddelde gebruiker. Deze aanbieden wanneer het niet nodig is, zorgt enkel maar voor meer verwarring. Bezoekers belonen dit door de uitgang van je website op te zoeken.

Wanneer je een geavanceerde zoekfunctie hebt, zorg dat deze optioneel toegankelijk is. De eenvoudige variant is steeds de standaard zoekfunctie.

Vervang de klassieke navigatie niet door een zoekfunctie

Tenzij je Google heet en miljoenen kan spenderen aan een puike zoekfunctie, kan je beter je klassieke navigatiemenu behouden. Mensen klikken doorgaans liever rond, dan daadwerkelijk zoekwoorden in te voeren.

Veel mensen zijn eigenlijk niet eens zo goed in het efficiënt gebruiken van een zoekfunctie:

  • Ze maken spelfouten
  • Ze gebruiken een ander jargon als de website (jouw schuld)
  • Ze zullen dingen zoeken, die je misschien niet hebt
  • De zoekfunctie zelf is waarschijnlijk niet krachtig genoeg
  • ...

bezoekers deelden gemiddeld sterren uit

As you found this post useful...

Follow us on social media!

Sorry dat het artikel niet voldeed aan je verwachtingen

Laten we het beter maken!

Vond je dit artikel interessant? Doe dan het volgende:

Bezorg jezelf elke week een gratis nieuwe tip:


Of deel dit artikel met vrienden en collega's:
Twitter
LinkedIn
Facebook
Google+

Bestel je Expert Advies Rapport voor je eigen website

  • Bezoekers worden gemakkelijker klant
  • Klanten geven meer uit per bezoek
  • Mensen komen sneller en meer terug naar je website
  • Bezoekers delen je website meer met vrienden en collega's

Niet twijfelen, gewoon doen