21 tips voor het opstellen van enquêtes

21 tips voor het opstellen van enquêtes

  • Wanneer het echt belangrijk is: laat de enquête ontwerpen door een professional.
  • Foute enquêtes zorgen voor foute antwoorden en dus foute conclusies.
  • Stel nooit vragen zoals: Vind je de website gebruiksvriendelijk?
Cover van het e-book 'Mindf*ck de bezoekers van je website'

Verhoog je omzet, leer hoe mensen denken

Enquêtes kan men o.a. gebruiken voor:

  • Het vergaren van demografische gegevens.
  • Om verwachtingen rond een website te destilleren of te meten wat ze er willen doen.
  • Om te meten wat ze over het concept van de website denken.
  • Om te testen of de naam van de website of de naam van de producten en diensten in orde zijn.
  • ...

Het is niet echt verwonderlijk dat veel van die enquêtes erbarmelijk zijn opgesteld. Een echt goede enquête wordt immers ontworpen door specialisten in deze materie.

Jammer genoeg, veel mensen en bedrijven weten niet eens dat deze experts bestaan, ze zijn ook niet goedkoop en een enquête opstellen lijkt zo eenvoudig dat de meeste onder ons de neiging hebben om het even zelf te doen. Ons ego zal die klus wel even klaren, tussen 2 taakjes door.

Met alle gevolgen van dien: de meeste enquêtevragen zijn gewoon waardeloos. Hierdoor zijn de antwoorden van de gebruikers ook niet grandioos en trek jij later gewoon de verkeerde conclusies die je alsnog met pseudowetenschappelijke stelligheid zult verdedigen. Stijl: "80% heeft dit geantwoord, dat is enorm, ik stel dus voor om..."

We moeten ook gewoon eerlijk zijn: niet iedereen heeft het budget om een professional in te huren en het is ook niet eenvoudig om in België of Nederland zo’n beestje te vinden. Meestal zullen we dus de enquête, helaas, zelf moeten creëren.

Een beter resultaat bekomen, kunnen we alvast behalen door de volgende tips toe te passen:

1. Start met een introductie

Start de enquête met een korte introductie, welke het doel van de enquête en de voordelen voor de gebruiker toelichten.

Beperk dit tot een paragraaf, als het kan zelfs tot één zin. Een inleiding van een volledig scherm (of meerdere schermen) zal er voor zorgen dat de meerderheid gewoon afhaakt nog voor de enquête is gestart.

2. Hou het anoniem

Vraag nooit naar hun naam of e-mailadres. Je zal anders minder eerlijke, objectieve en kritische antwoorden verkrijgen.

3. Beloof geen prijzen of geld

Beloof geen reisjes, verwenweekends, wijn of andere cadeaus. En neen, geld ook niet.

In de euforie van de te winnen prijs of het geld, gaan ze (onbewust) te positief zijn in hun antwoorden. Anderen gaan dan weer denken dat afwijzende antwoorden een negatieve invloed kunnen hebben op hun kansen om een prijs te winnen.

Wil je ze toch belonen? Doe het dan achteraf, maar beloof vooraf dus niets.

5. Stel de belangrijkste vragen eerst

In het begin van de enquête is hun aandacht en motivatie het best. Dit heeft een invloed op het antwoordgedrag.

6. Gebruik liever open vragen

Open vragen zijn beter. Punt. Je zal resulteren in meer onverwachte antwoorden, je zet mensen écht aan het denken, je leert het jargon van het project kennen, etc.

Nadeel is wel dat ze meer tijd kosten om te verwerken en dus duurder zijn. Die tijd en/of het budget is er niet altijd.

Wanneer je te veel open vragen hebt, loop je ook het risico dat meer mensen afhaken of geen ernstige antwoorden meer willen geven. Vergeet niet: mensen zijn doorgaans lui, zeker wanneer ze aan iets vrijblijvend deelnemen zoals een enquête. De open vragen verspreiden over de enquête helpt een stuk.

Wanneer je toch gesloten vragen wil/moet gebruiken, voorzie dan een mogelijkheid waarbij de gebruiker een andere opinie kan invullen dan de voorgekauwde meerkeuze antwoorden.

Voorbeeld:

In welk land woon je?

A) België
B) Nederland
C) Luxemburg
D) Duitsland
E) Ander land: ____________________

7. Beperk het aantal vragen

Limiteer dit tot maximum 10 en liefst nog minder. Weinigen vullen graag een lange lijst met vragen in, ze hebben immers wel wat beters te doen. Bovendien zullen de meeste na een tijdje hun motivatie verliezen en ongemotiveerde, ondoordachte en zelfs saboterende antwoorden invullen.

Wil je toch meerdere vragen stellen, verspreid dan de vragen over meerdere groepen. Geef groep A niet dezelfde vragen als groep B en C.

Bij ongevraagde enquêtes (bijvoorbeeld via een pop-up bij het betreden van de website), is het aangewezen het aantal vragen te beperken tot 2. Eén vraag is nog beter.

8. Vraag enkel naar de essentie

Leg een doel vast en stel enkel vragen die het doel beantwoorden. Wil je feedback over het idee achter een immo-website? Vraag dan niet of de gebruiker een huisdier heeft. En de naam van dat eventueel huisdier is ook niet belangrijk.

9. Stem de woordenschat af op jouw doelgroep

Gebruik geen academische of dure woorden wanneer je weet dat een significant deel van jouw publiek je niet gaat begrijpen. Anderzijds moet je ook geen K3-taaltje hanteren wanneer jouw bezoekers dit niet bezigen. Oya Lélé.

11. Stel per vraag exact één vraag

Het is geen politiek interview. Stel geen vragen in de vraag of naast de vraag. Hou het simpel en breng mensen niet in de war.

12. Gebruik het vet attribuut om sleutelwoorden te laten oplichten

Het zal de leesbaarheid en duidelijkheid verhogen.

13. Groepeer vragen die bij elkaar horen

Vragen refereren op die manier naar elkaar en zo kunnen de gebruikers hun aandacht beter focussen.

14. Wijzig de volgorde van de vragen in elke afzonderlijke enquête

Het voorkomt eventuele subjectiviteit van de enquête.

15. Vermijd het 'Niet van toepassing' antwoord

Als dit niet van toepassing is, waarom vraag je er dan naar? Zorg m.a.w. dat je vragen bijna altijd van toepassing zijn.

16. Peilen naar houding, motivaties, opinies e.d.

Bij vragen die peilen naar houding, motivaties, opinies e.d. rangschik de antwoorden in oplopende of aflopende volgorde.

Voorbeeld:

Niet goed

Wat vind je van het concept achter de website XYZ?

O Slecht
O Zeer goed
O Geen mening
O Goed
O Zeer slecht

Goed

Wat vind je van het concept achter de website XYZ?

O Zeer slecht
O Slecht
O Geen mening
O Goed
O Zeer goed

Wijzig deze volgorde bij elke vraag, zodat afwisselend het eerste antwoord positief of negatief is.

Dit om te voorkomen dat we gebruikers een bepaalde richting sturen en om de objectiviteit te verhogen. Mensen hebben nu eenmaal de neiging het eerste, en in het bijzonder het allereerste, mogelijke ‘goede’ antwoord aan te duiden en de volgende antwoorden met verminderde aandacht (of zelfs niet meer) te bekijken.

Wees voorzichtig met opinies te vragen over onderwerpen waar de gebruiker niet gekwalificeerd voor is. Vraag een gemiddelde mens dus bijvoorbeeld nooit:

  • Wat vind je van de nieuwe neurologische aanpak van dokter Barnard?
  • Wat is jouw mening over de F/A-18F Super Hornet?
  • Is de nieuwe privacywet een goede zaak?
  • Wat denk jij over de gebruiksvriendelijkheid van het contactscherm?

Stel zo'n vragen enkel wanneer de bezoekers tot een bepaald vakgebied horen.

17. Zelfevaluerende vragen

In zelfevaluerende vragen zoals over tikvaardigheden, scholingsgraad of computerervaring, rangschik de antwoorden van het minst goede naar het beste niveau. Dit om te vermijden dat ze hun evaluatie overwaarderen.

Voorbeeld:

Niet goed

Hoe goed kan je overweg met een toetsenbord?

O Fantastisch
O Goed
O Dat gaat wel
O Niet zo goed
O Ronduit slecht

Goed

Hoe goed kan je overweg met een toetsenbord?

O Ronduit slecht
O Niet zo goed
O Dat gaat wel
O Goed
O Fantastisch

18. Gebruik geen rangen

Geef geen ‘rangen’ mee in de antwoorden, wederom om overwaardering te verkomen.

Voorbeeld:

Minder goed

Wat is je ervaringsgraad in je huidige functie?

O Onervaren (minder dan 1 jaar)
O Ervaren (1 tot 3 jaar)
O Expert (meer dan 3 jaar)

Beter

Wat is je ervaringsgraad in je huidige functie?

O Minder dan 1 jaar
O 1 tot 3 jaar
O Meer dan 3 jaar

19. Gebruik neutrale vragen

Stel neutrale vragen, dit om te vermijden de gebruikers een bepaalde richting in te sturen.

Voorbeeld:

Niet neutraal

Wat vind jij van de veel te duur betaalde, nogal dwaze naam van het bedrijf?

Neutraal

Wat vind jij van de naam van het bedrijf?

Doe dus niet zoals de VRT ooit heeft gedaan:

Poll van de VRT

Ze suggereren immers in hun vraagstelling dat mensen welke 's nachts op vakantie vertrekken onveilig bezig zijn. Een significant deel van de mensen zal bewust of onbewust niet willen toegeven dat ze onveilig bezig zijn en dus jokken.

20. Gebruik mutuele exclusieve antwoorden

Voorbeeld:

Niet goed

Hoelang gebruik jij de website al?

O 1-3 maanden
O 3-6 maanden

Goed

Hoelang gebruik jij de website al?

O 1-3 maanden
O 4-6 maanden

Wanneer we naar de linkerkolom kijken, wat moet de gebruiker invullen wanneer zijn antwoord 3 is?

21. Gebruik exhaustieve antwoorden

Voorbeeld:

Niet goed

Hoeveel browsers gebruik je?

O Eén
O Twee
O Drie

Goed

Hoeveel browsers gebruik je?

O Eén
O Twee
O Drie
O Vier of meer

Zorg er dus voor dat de laatste of hoogste keuze niet “Drie” is zoals in de linkerkolom, wanneer sommige mensen mogelijk “Vier of meer" willen invullen.

Wil je meer weten over het opstellen van enquêtes?

Wil je meer weten over het opstellen van enquêtes?

Dan raad ik de volgende boeken aan:

Edwin Waelbers

Ik ben een usability professional en zaakvoerder van Perita. Ik geef al bijna 30 jaar advies over het gebruiksvriendelijk maken van o.a. websites en software.

Praat gerust even met mij, ik ben een toegankelijke mens.

Edwin Waelbers, CEO van Perita

Of bel mij op +32 (0) 15 46 06 68

Deel dit artikel

Beoordeel dit artikel

58 bezoekers deelden gemiddeld 4.7 sterren uit

Wees de eerste om dit artikel te beoordelen!

Sorry dat het artikel niet voldeed aan je verwachtingen

Laten we het beter maken!

Kan je mij vertellen wat er beter kan?

Bekijk ook

Elke maand een extra tip in je bus

Elke maand een extra tip in je bus

Elke maand een extra tip in je bus

  • Mis geen enkel artikel meer.
  • Bevat extra tips die nog niet op de website zijn verschenen.
  • Je kan je gebruiksvriendelijk uitschrijven.

Niet twijfelen, gewoon doen

Megafoon